Zamanı Bilmenin Zor Olduğu Yıllar

Yirminci yüzyılın başlarında saatin kaç olduğunu bilmek, bugün cep telefonuna bakmak kadar basit değildi. Günün tam saatini ve saniyesini doğru şekilde belirlemek için astronomik gözlemler, yıldız konumları ve oldukça hassas matematiksel hesaplamalar gerekiyordu. Bu nedenle “gerçek zaman”, herkesin erişebileceği bir bilgi değildi.

O dönemde dünyanın resmi zamanı, İngiltere’deki Greenwich Kraliyet Gözlemevi tarafından belirleniyordu. Bugün “Greenwich Mean Time (GMT)” olarak bildiğimiz zaman standardının temeli de burada atılmıştı. Ancak bu kesin zamana ulaşmak için fiziksel olarak Greenwich’e gitmek gerekiyordu.

Londra’nın Zamana Olan Bağımlılığı

Sanayi Devrimi sonrası Londra, ticaretin, bankacılığın ve ulaşımın merkezlerinden biri haline gelmişti.

• Bankalar

• Sigorta şirketleri

• Demiryolu firmaları

• Liman işletmeleri

gibi pek çok kurum için dakikalar hatta saniyeler bile büyük maddi farklar yaratabiliyordu. Yanlış ayarlanmış bir saat; tren kazalarına, finansal hatalara veya sözleşme ihtilaflarına yol açabilirdi.

Ancak her işletmenin çalışanını Greenwich’e göndermesi ne pratikti ne de mümkün.

Zamanı Ayağa Getiren Kadın: Ruth Belville

İşte bu noktada tarihin en ilginç mesleklerinden biri ortaya çıktı: zaman satıcılığı.

Ruth Belville (1854–1943), babasından devraldığı sıra dışı bir işi yıllarca başarıyla sürdürdü. Babası John Henry Belville, Greenwich Gözlemevi’nde çalışıyordu ve gözlemevinin belirlediği resmi zamanı, müşterilere birebir ulaştırma fikrini ilk kez o hayata geçirmişti.

Ruth Belville ise bu işi modern Londra’nın vazgeçilmez bir hizmetine dönüştürdü.

Arnold: Bir Saatten Daha Fazlası

Ruth’un işinin merkezinde, “Arnold” adını verdiği son derece hassas bir cep saati vardı. Bu saat:

• Her sabah Greenwich Kraliyet Gözlemevi’nde ayarlanıyor

• Gün boyunca Londra’daki müşterilere birebir gösteriliyordu

Ruth, müşterilerinin ofislerine gidiyor, Arnold’u çıkarıyor ve onların saatlerini resmi Greenwich saatine göre ayarlamalarını sağlıyordu. Bu hizmet karşılığında düzenli bir ücret alıyordu.

Aslında Ruth Belville, bugün bildiğimiz anlamda canlı zaman senkronizasyonu yapıyordu — üstelik internet, radyo sinyali veya elektronik cihazlar olmadan.

Teknolojiye Rağmen Ayakta Kalan Bir İş

20. yüzyılın başlarında telgraf ve radyo sinyalleriyle zaman iletimi mümkün hale gelmeye başladı. Buna rağmen birçok firma:

• Mekanik sistemlere güvenmemesi

• Radyo sinyallerinin henüz yaygın olmaması

• Arnold’un doğruluğunun kanıtlanmış olması

nedeniyle Ruth Belville’in hizmetini kullanmaya devam etti.

Hatta Ruth, bazı rakipleri tarafından “eski yöntemleri savunmakla” eleştirilse de, müşteri güveni sayesinde işini 1940’lara kadar sürdürdü.

Zamanın Değeri ve İnsan Faktörü

Ruth Belville’in hikâyesi, yalnızca ilginç bir meslek öyküsü değildir. Aynı zamanda:

• Zamanın modern dünyadaki önemini

• Teknolojiden önce bilginin nasıl dağıtıldığını

• İnsan güveninin makinelerden önce geldiği bir dönemi

çok çarpıcı biçimde gösterir.

Bugün saniyeler içinde senkronize olan atom saatleri kullanıyoruz. Ancak bundan yalnızca bir asır önce, Londra’nın zamanı bir kadının cebindeki saatle ayarlanıyordu.

Ruth Belville ve Arnold’un hikâyesi, zamanın yalnızca ölçülen bir değer değil, aynı zamanda satılabilen, taşınabilen ve güvene dayanan bir hizmet olduğunu kanıtlıyor. Modern teknolojinin temelleri atılmadan önce, doğru bilginin değeri her şeyin önündeydi.

Belki de bugün saatimize baktığımızda, arkasında yatan bu insan hikâyelerini hatırlamak zamanı daha anlamlı kılar.